دوشنبه, مرداد ۱۱, ۱۴۰۰
خانهسلامتیدرمان بیماریهرآنچه که باید درباره کم کاری تیروئید بدایند

هرآنچه که باید درباره کم کاری تیروئید بدایند

تیروئید، غده ای پروانه ای شکل است که در جلوی گردن قرار دارد. هورمون موجود در این غده، سرعت سوخت و ساز بدن را کنترل می کند. اختلال در تیروئید سرعت متابولیسم را کاهش و یا افزایش می دهد. وقتی سطح هورمون ها خیلی پایین یا خیلی بالا باشد، نشانه های این اختلال را در سطح گسترده ای تجربه خواهید کرد.

کم کاری تیروئید

غده تیروئید در افراد بالغ وزنی معادل ۱۵ تا ۲۰ گرم دارد. غده تیروئید برای ساخت هورمون ها نیاز اساسی به ید دارد. نیاز هر فرد در روز حدود ۱۵۰ میکروگرم است. البته درزنان باردار این مقدار اندکی افزایش یافته و به ۲۲۰ میکروگرم و در دوران شیردهی به ۲۹۰ میکروگرم می رسد.غده تیروئید به شکل پروانه است.

این غده جلوی گردن، پایین حنجره و روی نای واقع شده است. در افراد بالغ وزنی معادل ۱۵ تا ۲۰ گرم دارد. غده تیروئید برای ساخت هورمون ها نیاز اساسی به ید دارد. نیاز هر فرد در روز حدود ۱۵۰ میکروگرم است. البته درزنان باردار این مقدار اندکی افزایش یافته و به ۲۲۰ میکروگرم و در دوران شیردهی به ۲۹۰ میکروگرم می رسد.

علت کم کاری تیروئید

خوردن نمک یددار، ید بدن را تامین می کند در هر گرم نمک یددار، ۷۰ میکروگرم ید یافت می شود؛ بنابراین با دریافت مقادیر کمی نمک در رژیم غذایی می توان این نیاز را در بدن رفع کرد. خوردن روزانه دو تا سه گرم نمک یددار،ید کافی را به بدن فرد می رساند.

۳۰ درصد مردم جهان کمبود ید دارند

کمبود ید بیشتر در مناطق کوهستانی دیده می شود و ۳۰ درصد کل مردم جهان از این کمبود رنج می برند. مردم این نواحی به دلیل دور بودن از سطح دریا و دسترسی نداشتن به فرآورده های دریایی (ماهی حاوی ید است) دچار کمبود این ماده در بدن می شوند. البته برای دریافت ید صرفا نمی توانیم به منابع غذایی دریایی اکتفا کنیم.

هورمون های غده تیروئید کدام است؟

غده تیروئید دونوع هورمون می سازد؛ هورمونی به نام تی۴ (۴ اتم ید دارد ) و تی ۳ (۳ اتم ید دارد). این غده از اواخر سه ماهه اول دوره جنینی شروع به سنتز و ساخت می کند و در هفته ۱۸ تا ۲۰ هورمون های تیروئید بدن جنین به مقدار کافی به اندازه بدن یک نوزاد می رسد. مقادیر اندکی از این هورمون ها از طریق جفت از بدن مادر به بدن جنین منتقل می شود.

هورمون های تیروئیدی در دو سال اول زندگی در رشد و تکامل سلول های مغزی نقش مهمی دارد به طوری که باعث رشدنکردن سلول های مغزی و تکامل نیافتن آنها می شود و کودک دچار عقب ماندگی ذهنی می شود. کم کاری مادرزادی تیروئید شایع ترین علت عقب ماندگی ذهنی قابل درمان است به شرط آن که بسرعت پس از تولد تشخیص داده شود.

کم کاری غده تیروئید اعمال همه سلول ها را کند می کند/ غده تیروئید اعمال حیاتی تمام سلول های بدن ما را کنترل و سوخت و ساز آنها را تنظیم می کند. وقتی این غده دچار اختلال می شود عوارض جدی برای فرد به همراه دارد.

بیماری های غده تیروئید

بیماری های غده تیروئید شامل کم کاری و پرکاری تیروئید، گواتر، گره ها و ندول های تیروئیدی، سرطان و التهابات این غده است. در بیماری گواتر حجم تیروئید بزرگ می شود، ولی کم کاری یا پرکاری در آن به وجود نمی آید و ترشح هورمون ها طبیعی است.

در کم کاری تیروئید، هورمون ها کمتر ساخته می شود که می تواند به دلیل بیماری هایی باشد که در نسج ایجاد شده است. هورمونی از غده هیپوفیز ترشح می شود که فعالیت این غده را تنظیم می کند. این هورمون، محرک تیروئید یا تی اس اچ نام دارد. در کم کاری وقتی میزان هورمون ها در خون کاهش می یابد فرمان غده هیپوفیز نیز به دنبال آن افزایش می یابد.

کم کاری تیروئید چیست

کم کاری تیروئید سن نمی شناسد. کم کاری از دوران نوزادی تا کهنسالی بروز می کند، ولی سن شایع بروز آن سی تا پنجاه سالگی است. در خانم ها دو برابر بیشتر از آقایان بروز می کند. کم کاری خفیف تیروئید در ۱/۵ تا ۲ درصد از جمعیت دیده می شود و با افزایش سن شدت بیماری بتدریج بیشتر می شود.

کم کاری، علامت بالینی دارد

افراد مبتلا دچار پف آلودگی، خشکی ، شکنندگی، ریزش موها و ابروها، کاهش اشتها و یبوست، گرفتگی های عضلانی و گاهی درد های عضلانی می شوند. این افراد ممکن است در کم کاری های شدید تیروئید دچار افزایش وزن هم شوند. در بیماران کاهش ضربان قلب، افزایش چربی خون و کلسترول، بالا رفتن فشار خون مینیمم و یک نوع احساس خستگی مفرط، بی حالی و افسردگی نیز دیده می شود.

البته همه این علائم فقط مختص بیماری تیروئید نیست و ممکن است در بیماری های دیگر هم مشاهده شود. کم کاری تیروئید تک علامتی نیست و اغلب بیماران با چند علامت توام مراجعه می کنند. البته در کم کاری های خفیف که آهسته و تدریجی شروع می شود، احتمال می رود هیچ کدام از نشانه های بیماری دیده نشود. هر چه کم کاری ناگهانی تر آغاز شود، علائم پر سر و صداتر و هر چه تدریجی تر باشد علائم نیز خفیف تر خواهد بود.

مقاله مرتبط :   درمان پرکاری تیروئید با درمان های طبیعی
کم کاری در کودکان و کاهش تمرکز

کم کاری در کودکان ممکن است فقط با اختلال رشد خود را نشان دهد. گاهی اختلال در انجام تکالیف مدرسه هم دیده می شود چون کم کاری به کاهش تمرکز کودک می انجامد. در موارد شدید کم کاری تیروئید در کودکان ابتلا به یبوست، رنگ پریدگی صورت و پف آلودگی دیده می شود.

کم کاری مادرزادی

از هر ۱۴۰۰ تا ۲۰۰۰ تولد زنده در خاورمیانه، یک نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید است. علت این اختلال در نوزادان این است که در اغلب موارد غده تیروئید بخوبی تشکیل نمی شود. در ۹۰ درصد مواقع نوزاد هیچ علامتی ندارد. به همین دلیل باید همه نوزادان را در روز دوم تا پنجم تولد غربالگری کنیم. برای این کار یک قطره خون از پاشنه نوزاد گرفته و آزمایش انجام می شود. در صورتی که کم کاری مسجل شد، آزمایش بعدی را درخواست می کنیم تا مطمئن شویم و درمان را هر چه سریع تر آغاز کنیم. تاخیر در درمان، صدمات جبران ناپذیری روی مغز می گذارد و باعث کاهش ضریب هوشی و عملکرد مغزی کودک در آینده می شود.

مقاله مرتبط :   درمان پرکاری تیروئید با درمان های طبیعی

درمان مادران باردار مبتلا به کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید مادر در دوران بارداری برای جنین خطرناک است. برخی متخصصان توصیه می کنند همه مادرانی که قصد بارداری دارند قبل از آن بررسی شوند و بعضی نیز معتقدند مادران مشکوک (سابقه فامیلی یا علائمی شبیه کم کاری تیروئید دارند) باید آزمایش بدهند. این بیماری باید درمان شود. عدم درمان خطر سقط، زایمان زودرس و مسمومیت دوران بارداری را افزایش می دهد.

درمان

برای درمان باید هورمون کاهش یافته را جایگزین کرد. این هورمون به صورت دارویی به نام لووتیروکسین در بازار وجود دارد. تعیین دوز دارو بسیار مهم است و باید زیر نظر متخصص غدد باشد و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. تعیین دوز بستگی به وزن، جنس و سن فرد دارد. مثلا در دوران بارداری دوز بیشتر و با افزایش سن دوز کمتر شود. دوز لووتیروکسین اگر در دوزاژ مناسب تجویز شود باعث پوکی استخوان نخواهد شد. اگر دوز آنقدر بالا باشد که حالت پرکاری ایجاد کند در خانم های یائسه ممکن است باعث پوکی استخوان شود.

درمان مادام العمر نیست

شایع ترین علت کم کاری تیروئید در کشور هایی مانند کشور ما و بسیاری از کشورهای غربی که کمبود ید ندارند به دلیل بیماری خود ایمیونی به نام بیماری هاشیماتوست که سیستم ایمنی علیه سلول های تیروئید عمل و آنها را خراب می کند و کم کاری رخ می دهد.

در این حالت آنتی بادی ای به نام تی پی اوآنتی بادی فعال می شود. در بیماری هاشیماتو اغلب باید درمان مادام العمر باشد، ولی گاه می توان درمان را قطع کرد، چون ممکن است تیروئید به مرور ترمیم شود. پس از شش ماه درمان دارویی بیماران باید دوباره ارزیابی شوند و بعضی مواقع دوز دارو را قطع یا کاهش می دهیم.

بیشتر بدانید از کم‌کاری تیروئید چگونه درمان می‌شود؟

با توجه به این که در این بیماری غده تیروئید قادر به تولید هورمون به اندازه لازم نمی‌باشد, درمان استاندارد, قرص‌های حاوی هورمون تیروئید هستند. این قرص‌ها هورمون مورد نیاز بدن را تامین می‌کنند. در اکثر موارد از لووتیروکسین استفاده می‌شود.

بیمار ممکن است ظرف ۱-۲ هفته پس از شروع درمان پاسخ اندکی را حس کند, اما پاسخ کامل به درمان با هورمون تیروئید اغلب تاخیر دارد و ممکن است چندین هفته طول بکشد.

معمولاً ۲-۳ ماه پس از شروع درمان آزمایش خون برای اندازه‌گیری هورمون‌ها تکرار می‌شود تا مقدار لووتیروکسین براساس آن تعدیل شود. این روند ممکن است چندین بار تا رسیدن به سطح طبیعی هورمون در خون تکرار شود. پس از این که مقدار مناسب دارو برای هر فرد مشخص شد پزشک شما ممکن است آزمایش‌های هورمونی را سالی یک بار درخواست نماید.

لووتیروکسین روزانه یک بار مصرف می‌شود که ترجیحاً به هنگام صبح است. خیلی مهم است که بیمار مقدار صحیح دارو را دریافت کند. گاهی بیماران جهت تسریع در بهبودی و یا سعی در کاهش وزن مقدار بیش از حد نیاز از این قرص‌ها مصرف می‌کنند, این کار می‌تواند منجر به بروز علایم پرکاری تیروئید شود که در آن بیش از نیاز بدن هورمون در خون وجود دارد و در طولانی مدت ممکن است مشکلاتی از قبیل پوکی استخوان یا بیماری قلبی ایجاد شود.

بیمار مبتلا به کم‌کاری تیروئید تا چه مدت بایستی دارو مصرف کند؟

اکثر بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید لازم است مصرف دارو را برای باقی عمر ادامه دهند, اما مقدار دارو در سال‌های بعدی ممکن است نیاز به تعدیل داشته باشد.

در چه وضعیت‌هایی ممکن است نیاز به دارو افزایش یابد؟

اگـــــر وزن بیمار بیشتر شود, در صورتی که خانم مبتلا به کم‌کاری تیروئید باردار شـــــود, بعضی بیماری‌های گوارشی که منجر به اختلال جذب لووتیروکسین می‌شوند, رژیم غذایی پرفیبر و کلستیرامین (داروی پایین آورنده کلسترول خون), آنتی اسیدهای حاوی کلسیم یا آلومینیوم یا قرص‌های آهن می‌توانند در جذب لووتیروکسین مشکل ایجاد نمایند. لذا مقدار مصرف لووتیروکسین بایستی در موارد فوق افزایش یابد. و یا در مورد داروها لووتیروکسین در زمان‌های دیگری از شبانه‌روز مصرف شود. همچنین داروهای ضدتشنج و ریفامپین با تسریع دفع لووتیروکسین ممکن است نیاز به آن را افزایش دهند.

منبع:روزنامه جام جم

مطالب مشابه

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید

خرید از فروشگاه

مطالب پیشنهادی

جدیدترین پست ها